Deze publicatie is een samenvatting van het Fundamental Rights Report 2025 (Verslag over de grondrechten 2025), het jaarverslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA). Hierin wordt een overzicht gegeven van een aantal kritieke ontwikkelingen op het gebied van de grondrechten in 2024.
Het jaar 2023 kende zowel vooruitgang als tegenslagen bij de bescherming van de grondrechten. In het Verslag over de grondrechten 2024 van het FRA worden de ontwikkelingen op het gebied van de grondrechten geëvalueerd en wordt niet alleen ingegaan op de behaalde successen, maar ook gewezen op blijvende punten van zorg. Deze publicatie geeft een overzicht van FRA-adviezen over de belangrijkste ontwikkelingen binnen thematische gebieden en geeft in het kort de feitelijke gegevens weer waarop deze adviezen berusten. Het resultaat is een beknopt, maar informatief overzicht van de belangrijkste uitdagingen op grondrechtengebied waarvoor de EU en haar lidstaten zich nog gesteld zien.
Het jaar 2022 kende zowel vooruitgang als tegenslagen bij de bescherming van de grondrechten. In het Verslag over de grondrechten 2023 van FRA worden de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van de grondrechten geëvalueerd en wordt niet alleen ingegaan op de behaalde successen, maar ook gewezen op blijvende punten van zorg. Deze publicatie geeft een overzicht van FRA- adviezen over de belangrijkste ontwikkelingen binnen thematische gebieden en geeft in het kort de feitelijke gegevens weer waarop deze adviezen berusten.
Het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA) en het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) hebben samengewerkt aan een reeks van praktische instrumenten voor voogden van niet-begeleide kinderen die internationale bescherming nodig hebben. Het doel is voogden te ondersteunen bij hun dagelijkse taken en verantwoordelijkheden tijdens de asielprocedure, waaronder de Dublinprocedure en de tijdelijke bescherming.
Terreurdaden brengen het leven en de veiligheid van de bevolking in groot gevaar en het is voor staten een enorme uitdaging om hun burgers ertegen te beschermen. Daartegenover staat dat wetgeving, beleid en andere maatregelen ter bestrijding van terrorisme er direct of indirect toe kunnen leiden dat de grondrechten danig worden ingeperkt en negatieve gevolgen kunnen hebben voor individuen, groepen en de samenleving als geheel. Deze samenvatting bevat de belangrijkste bevindingen uit het verslag van het FRA over Richtlijn (EU) 2017/541 inzake terrorismebestrijding, het belangrijkste strafrechtelijke instrument op EU-niveau in de strijd tegen terrorisme.
Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie is de bill of rights van de EU. Voor de EU-instellingen en lidstaten is het Handvest altijd bindend wanneer zij binnen de werkingssfeer van het Unierecht handelen. De beoordeling of een concreet geval binnen de werkingssfeer van het Unierecht valt, is echter verre van eenvoudig. Daarom is het nodig beoefenaars van juridische beroepen opleidingen en opleidingsmateriaal aan te bieden over het toepassingsgebied van het Handvest, zoals omschreven in artikel 51 daarvan. In het handboek wordt gebruikgemaakt van een reeks casestudy’s, die in de toekomst verder zullen worden uitgebreid.
Maatschappelijke organisaties hebben te maken met diverse uitdagingen in de Europese Unie. In het verslag van het FRA over de bescherming van de burgerlijke ruimte in de EU worden de bevindingen van het Bureau over deze uitdagingen uiteengezet. Het verslag werd in september 2021 uitgegeven. Deze samenvatting bevat de belangrijkste bevindingen en FRA-adviezen die in het verslag worden beschreven.
Het jaar 2021 kende zowel vooruitgang als tegenslagen bij de bescherming van de grondrechten. Het Verslag over de grondrechten 2022 van FRA evalueert de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van de grondrechten, waarbij niet alleen wordt ingegaan op de successen die zijn behaald, maar ook wordt gewezen op de resterende punten van zorg. Deze publicatie zet de adviezen van FRA op een rij over de belangrijkste ontwikkelingen binnen deze thematische gebieden en geeft in het kort de feitelijke gegevens weer waarop deze adviezen berusten.
Deze gids kan steden helpen zich sterker in te zetten om de mensenrechten te eerbiedigen. Het doel ervan is lokale overheden aan te moedigen strengere mensenrechtennormen vast te stellen. Het idee is om wederzijds te leren over mensenrechten en grondrechten aan te moedigen en te bevorderen. Het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), een groep mensenrechtensteden en diverse beroepsbeoefenaars in de EU hebben de handen ineengeslagen om deze gids op te stellen. De gids bouwt voort op de veelbelovende praktijken en ervaringen van steden, regio’s, deskundigen, internationale organisaties en netwerken die te vinden zijn in het FRA-verslag Human Rights cities in the EU: A framework for reinforcing rights locally.
Kinderen hebben net als ieder ander rechten. Zij genieten alle mensen- en grondrechten en vallen onder speciale regelgeving in verband met hun specifieke kenmerken. Dit handboek wil illustreren hoe de Europese wetgeving en jurisprudentie voorzien in de specifieke belangen en behoeften van kinderen, maar laat ook zien hoe belangrijk ouders en voogden en andere wettelijke vertegenwoordigers zijn. Het geeft in voorkomend geval aan op welke gebieden de rechten en verantwoordelijkheden voornamelijk bij de verzorgers van kinderen liggen. Dit handboek beoogt om de bekendheid met en de kennis van de rechtsnormen die de rechten van het kind in Europa beschermen en bevorderen, te vergroten. Het is een naslagwerk over het recht van de Europese Unie (EU) en de Raad van Europa (RvE) met betrekking tot deze onderwerpen en licht toe hoe elk onderwerp is geregeld in het EU-recht, met inbegrip van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), het Europees Sociaal Handvest (ESH) en andere RvE-instrumenten.
In FRA-advies 1/2021 worden de omvang en de aard van doorleefde ervaringen met ongelijkheid en discriminatie in de EU geschetst. Hierbij wordt verwezen naar de discriminatiegronden en terreinen van het leven die onder de richtlijn rassengelijkheid en de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep vallen, alsook onder de voorgestelde richtlijn inzake gelijke behandeling van personen. Het advies werd op 30 april 2021 gepubliceerd. In deze samenvatting komen de voornaamste aanbevelingen (“belangrijkste bevindingen en adviezen”) aan bod die in FRAadvies
1/2021 zijn uiteengezet.
Het jaar 2020 kende zowel vooruitgang als
teleurstellingen bij de bescherming van grondrechten.
In het Verslag over de grondrechten 2021 van het
FRA worden de belangrijkste ontwikkelingen op het
gebied van de grondrechten geëvalueerd en wordt
niet alleen ingegaan op de behaalde successen,
maar ook gewezen op blijvende punten van zorg.
In deze samenvatting worden de belangrijkste
inzichten uit het tweede hoofdverslag van het FRA
op basis van zijn enquête over de grondrechten
gepresenteerd. Met deze enquête zijn van
ongeveer 35 000 mensen gegevens verzameld
over hun ervaringen, belevingen en opvattingen
met betrekking tot allerlei kwesties die op
verschillende manieren te maken hebben met
mensenrechten.
Het verslag van het FRA over artificiële intelligentie en de grondrechten bevat concrete voorbeelden van de manier waarop ondernemingen en overheidsinstanties in de EU AI gebruiken of proberen te gebruiken. Het verslag richt zich op vier kerngebieden: sociale voorzieningen, voorspellend politiewerk, gezondheidsdiensten en gerichte reclame. In dit verslag komen de mogelijke gevolgen voor de grondrechten aan bod en wordt geanalyseerd hoe rekening wordt gehouden met dergelijke rechten bij het gebruik of de ontwikkeling van AI-toepassingen.
Nationale mensenrechteninstituten (National Human Rights Institutions — NHRI’s) maken een wezenlijk onderdeel uit van het nationale systeem ter bescherming van de mensenrechten. Zij vervullen een centrale rol in de aanpak van de grote uitdagingen van onze tijd op het gebied van de mensenrechten — aanhoudende zorgen, zoals discriminatie en ongelijkheid, en nieuwe problemen, zoals de gevolgen van kunstmatige intelligentie en de COVID-19-pandemie voor de mensenrechten — door het bewustzijn van mensenrechten te vergroten, advies aan te reiken, een monitoringfunctie te vervullen en instanties op hun verantwoordelijkheid te wijzen.
Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het EU-recht vormen een steeds belangrijker kader voor de bescherming van de rechten van buitenlanders. Wetgeving van de Europese Unie met betrekking tot asiel, grenzen en immigratie ontwikkelt zich snel. Er is een aanzienlijke hoeveelheid jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens, met name met betrekking tot de artikelen 3, 5, 8 en 13 van het EVRM. Het Hof van Justitie van de Europese Unie wordt steeds vaker gevraagd zich uit te spreken over de uitlegging van wettelijke bepalingen van de Europese Unie op dit gebied. In de derde editie van dit handboek, geactualiseerd op grond van de ontwikkelingen tot juli 2020, wordt deze wetgeving van de Europese Unie en de jurisprudentie van de twee Europese hoven op toegankelijke wijze gepresenteerd. Het is bestemd voor juristen, rechters, openbaar aanklagers, immigratiebeambten en niet-gouvernementele organisaties in lidstaten van de EU en van de Raad van Europa.
In deze samenvatting worden de belangrijkste
inzichten uit het eerste verslag van het FRA op
basis van zijn enquête over de grondrechten
gepresenteerd. Met deze enquête zijn van
ongeveer 35 000 mensen gegevens verzameld
over hun ervaringen, belevingen en opvattingen
met betrekking tot allerlei kwesties die op
verschillende manieren te maken hebben met
mensenrechten.
Deze richtsnoeren zijn bestemd voor grensbeheerpersoneel in de lidstaten van de Europese Unie (EU) dat op operationeel niveau werkt. Ze zijn bedoeld om deze medewerkers
te helpen bij hun dagelijkse werkzaamheden om de waarborgen op het gebied van de grondrechten van de Schengengrenscode (Verordening (EU) 2016/399) en de daarmee verband houdende EU-wetgeving uit te voeren.
Het jaar 2019 kende zowel vooruitgang als
teleurstellingen bij de bescherming van grondrechten.
In het Verslag over de grondrechten 2020 van het FRA
worden de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied
van de grondrechten geëvalueerd en wordt niet alleen
ingegaan op de behaalde successen, maar ook
gewezen op blijvende punten van zorg. Deze publicatie
laat de FRA-adviezen over de belangrijkste
ontwikkelingen op de besproken thematische
gebieden de revue passeren en geeft een
samenvatting van de feitelijke gegevens waarop deze
adviezen berusten. Het resultaat is een beknopt, maar
informatief overzicht van de belangrijkste uitdagingen
op grondrechtengebied waarvoor de EU en haar
lidstaten zich nog gesteld zien.
