Το παρόν εγχειρίδιο παρέχει μια επισκόπηση του εφαρμοστέου δικαίου σε θέματα ασύλου, διαχείρισης των συνόρων και μετανάστευσης στο πλαίσιο του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και δυνάμει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Εξετάζει την κατάσταση των αλλοδαπών στους οποίους η ΕΕ αναφέρεται συνήθως ως «υπηκόους τρίτων χωρών», παρότι η διάκριση αυτή δεν ισχύει για τη νομολογία του ΕΔΔΑ.
Το παρόν εγχειρίδιο δεν καλύπτει τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ ή τωνπολιτών της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν, της Νορβηγίας και της Ελβετίας, οι οποίοι, δυνάμει του δικαίου της ΕΕ, μπορούν να εισέρχονται και να κυκλοφορούν ελεύθερα στο έδαφος της ΕΕ. Αναφορές στις συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών γίνονται μόνο εφόσον κρίνονται αναγκαίες για την κατανόηση της κατάστασης των μελών οικογένειας που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών.
Το παρόν εγχειρίδιο συντάχθηκε με σκοπό να βοηθήσει τους επαγγελματίες του νομικού κλάδου που δεν είναι ειδικευμένοι στον τομέα του δικαίου για το άσυλο, τα σύνορα και τη μετανάστευση· απευθύνεται σε δικηγόρους, δικαστές, εισαγγε-λείς, συνοριοφύλακες, υπευθύνους των υπηρεσιών μετανάστευσης και άλλους επαγγελματίες συνεργαζόμενους με τις εθνικές αρχές, καθώς και σε μη κυβερ-νητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και άλλους φορείς που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν σχετικά νομικά ζητήματα. Αποτελεί ένα πρώτο σημείο αναφοράς τόσο για το δίκαιο της ΕΕ όσο και για το δίκαιο που βασίζεται στην ΕΣΔΑ και αφορά τους εν λόγω τομείς, και εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζεται κάθε ζήτημα δυνάμει τόσο του δικαίου της ΕΕ όσο και του δικαίου που βασίζεται στην ΕΣΔΑ, στον Ευρω-παϊκό Κοινωνικό Χάρτη (ΕΚΧ) και σε άλλες νομικές πράξεις του Συμβουλίου της Ευρώπης. Στην αρχή κάθε κεφαλαίου περιλαμβάνεται ένας ενιαίος πίνακας των εφαρμοστέων νομικών διατάξεων δυνάμει των δύο αυτών χωριστών ευρωπα-ϊκών νομικών συστημάτων. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται το συναφές δίκαιο για καθεμία από τις δύο ευρωπαϊκές έννομες τάξεις διαδοχικά και όπως εφαρμόζεται για κάθε επιμέρους θέμα. Με αυτόν τον τρόπο ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να παρατηρήσει τα σημεία στα οποία συγκλίνουν οι δύο έννομες τάξεις αλλά και τις διαφορές τους.