Przemoc wobec osób z niepełnosprawnościami w placówkach opiekuńczych jest nadal szeroko rozpowszechniona w całej Europie i w większości przypadków jest niedostatecznie zgłaszana. Akty przemocy obejmują szeroki zakres działań polegających na wykorzystywaniu, znęcaniu się i poniżaniu, które są sprzeczne ze zobowiązaniami Unii Europejskiej (UE) i państw członkowskich UE wynikającymi z międzynarodowego i europejskiego prawa dotyczącego praw człowieka. Ochrona przed przemocą opiera się na Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, która jest podstawowym traktatem dotyczącym praw człowieka, zapewniającym osobom z niepełnosprawnościami równe korzystanie ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności.
System EES (Entry/Exit System), który ruszy w 2025 roku, będzie rejestrował obywateli państw trzecich przekraczających zewnętrzne granice UE. Niniejsze wytyczne FRA mają pomóc funkcjonariuszom straży granicznej stosować nowe przepisy zgodnie z unijną ochroną praw podstawowych. Oferują praktyczne wskazówki dotyczące informowania podróżnych, pobierania danych biometrycznych oraz wspierania osób o szczególnych potrzebach. Na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w 10 przejściach granicznych w 6 państwach członkowskich, wytyczne te mają zagwarantować poszanowanie praw podstawowych w ramach nowego systemu. Oddzielna publikacja z wytycznymi dla kadry zarządzającej towarzyszy temu dokumentowi.
System EES (Entry/Exit System), który ruszy w 2025 roku, będzie rejestrował obywateli państw trzecich przekraczających zewnętrzne granice UE. Niniejsze wytyczne FRA mają wesprzeć kadrę zarządzającą odpowiedzialną za funkcjonowanie nowego systemu. Mają pomóc im zapewnić zgodność z unijną ochroną praw podstawowych. Przedstawiają kwestie operacyjne, takie jak jasna komunikacja, godne pobieranie danych biometrycznych oraz ochrona danych. Obejmują także potrzeby szkoleniowe personelu. Na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w 10 przejściach granicznych w 6 państwach członkowskich, wytyczne te mają zagwarantować poszanowanie praw podstawowych w ramach nowego systemu. Oddzielna publikacja z wytycznymi dla funkcjonariuszy straży granicznej towarzyszy temu dokumentowi.
Niniejsza publikacja to wyciąg ze sprawozdania
rocznego Agencji Praw Podstawowych Unii
Europejskiej (FRA) – Fundamental Rights Report 2025
[Sprawozdanie na temat praw podstawowych
2025]. Przedstawiono w niej wybrane najważniejsze
zmiany w zakresie praw podstawowych w 2024 r.,
a także główne ustalenia i opinie FRA zawarte
w poszczególnych rozdziałach sprawozdania.
Niniejsze praktyczne wytyczne pomagają państwom członkowskim UE w tworzeniu lub wyznaczaniu krajowych niezależnych mechanizmów monitorowania przestrzegania praw podstawowych podczas kontroli przesiewowej obywateli państw trzecich oraz podczas rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu w postępowaniach na granicach.
Dzieci są pełnoprawnymi podmiotami praw. Są beneficjentami wszystkich praw człowieka i praw podstawowych i podmiotami, które ze względu na swoje cechy szczególne podlegają przepisom szczególnym. Celem niniejszego podręcznika jest pokazanie, w jaki sposób konkretne interesy i potrzeby dzieci są uwzględnione w europejskim prawie i orzecznictwie. Przedstawiono w nim również znaczenie rodziców i opiekunów lub innych przedstawicieli prawnych, a także w stosownych przypadkach odniesiono się do sytuacji, w których prawa i obowiązki nadane są głównie opiekunom dzieci. Celem tego podręcznika jest podniesienie świadomości i poszerzenie wiedzy na temat norm prawnych, które chronią i promują prawa dziecka w Europie. Jest on punktem odniesienia zarówno do prawa Unii Europejskiej, jak i do prawa Rady Europy związanego z tymi obszarami tematycznymi i zawiera objaśnienia poszczególnych regulacji w tym zakresie w prawie UE, w tym w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, oraz w europejskiej konwencji praw człowieka, Europejskiej karcie społecznej i innych instrumentach Rady Europy.
Rosyjska napaść zbrojna na Ukrainę była początkiem scen niespotykanych w Europie od dziesięcioleci. Spowodowała śmierć, ogromne zniszczenia i niedające się opisać cierpienie. Wywołała również masowy przepływ ludzi, jakiego nie widziano od czasów drugiej wojny światowej. Aby ich chronić, UE uruchomiła unijną dyrektywę w sprawie tymczasowej ochrony. Tym samym wszystkie państwa członkowskie UE są zobowiązane do zapewnienia ochrony osobom przesiedlonym z Ukrainy.
Rok 2023 przyniósł zarówno postęp, jak i regres pod względem ochrony praw podstawowych. Sprawozdanie FRA na temat praw podstawowych 2024 zawiera przegląd zmian, jakie miały miejsce w tym obszarze, i wskazano w nim zarówno osiągnięcia, jak i kwestie, które nadal wymagają stosownych działań. W niniejszej publikacji przedstawiono opinie FRA na temat najważniejszych zmian dotyczących uwzględnionych obszarów tematycznych oraz podsumowanie dowodów, na których oparto te opinie. W ten sposób powstał zwięzły, a zarazem bogaty w informacje zarys głównych wyzwań związanych z prawami podstawowymi, wobec których stają UE i państwa członkowskie.
Rok 2022 przyniósł zarówno postęp, jak i regres pod względem ochrony praw podstawowych. Sprawozdanie FRA na temat praw podstawowych z 2023 r. zawiera przegląd najważniejszych zmian, jakie miały miejsce w tym obszarze, wskazując zarówno na osiągnięcia, jak i kwestie, które nadal wymagają stosownych działań. W niniejszej publikacji przedstawiono opinie FRA na temat najważniejszych zmian, jakie miały miejsce w uwzględnionych obszarach tematycznych, oraz podsumowanie dowodów, na których oparto te opinie.
Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu (EUAA) i Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) wspólnie opracowały szereg przewodników praktycznych dla opiekunów małoletnich bez opieki, którzy wymagają ochrony międzynarodowej. Celem jest zapewnienie wsparcia opiekunom w ich codziennych zadaniach i obowiązkach podczas procedury azylowej, w tym dotyczących systemu dublińskiego i tymczasowej ochrony.
