eu-charter

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Preambuła

Narody Europy, tworząc między sobą coraz ściślejszy związek, są zdecydowane dzielić ze sobą pokojową przyszłość opartą na wspólnych wartościach. Świadoma swego duchowo-religijnego i moralnego dziedzictwa, Unia jest zbudowana na niepodzielnych, powszechnych wartościach godności osoby ludzkiej, wolności, równości i solidarności; opiera się na zasadach demokracji i państwa prawnego. Poprzez ustanowienie obywatelstwa Unii oraz stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości stawia jednostkę w centrum swych działań.
Unia przyczynia się do ochrony i rozwoju tych wspólnych wartości, szanując przy tym różnorodność kultur i tradycji narodów Europy, jak również tożsamość narodową Państw Członkowskich i organizację ich władz publicznych na poziomach: krajowym, regionalnym i lokalnym; dąży do wspierania zrównoważonego i stałego rozwoju oraz zapewnia swobodny przepływ osób, usług, towarów i kapitału oraz swobodę przedsiębiorczości.
W tym celu, w obliczu zmian w społeczeństwie, postępu społecznego oraz rozwoju naukowego i technologicznego, niezbędne jest wzmocnienie ochrony praw podstawowych poprzez wyszczególnienie tych praw w Karcie i przez to uczynienie ich bardziej widocznymi.
Niniejsza Karta potwierdza, przy poszanowaniu kompetencji i zadań Unii oraz zasady pomocniczości, prawa wynikające zwłaszcza z tradycji konstytucyjnych i zobowiązań międzynarodowych wspólnych Państwom Członkowskim, europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Kart Społecznych przyjętych przez Unię i Radę Europy oraz z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W tym kontekście, sądy Unii i Państw Członkowskich będą interpretowały Kartę z należytym uwzględnieniem wyjaśnień sporządzonych pod kierownictwem Prezydium Konwentu, który opracował Kartę, i za których uaktualnienie odpowiada Prezydium Konwentu Europejskiego.
Korzystanie z tych praw rodzi odpowiedzialność i nakłada obowiązki wobec innych osób, wspólnoty ludzkiej i przyszłych pokoleń.
Unia uznaje zatem prawa, wolności i zasady wymienione poniżej.

Wyjaśnienia

  • Text:
    Source:
    Preamble - Explanations relating to the Charter of Fundamental Rights:

Orzecznictwo

0 results found

krajowego prawa konstytucyjnego

0 results found

Prawo unijne

0 results found

Prawo międzynarodowe

0 results found

PRODUKTY

  • Handbook / Guide / Manual
    10
    October
    2025
    Labour inspectors are essential for enforcing workers’ rights and for detecting and addressing labour exploitation. Together, the European Labour Authority (ELA) and the European Union Agency for Fundamental Rights (FRA) have developed a guide for workplace inspectors on how to detect labour exploitation. This guide is a practical tool for labour inspectors. It focuses on non-national workers in the EU who work in a country other than their own. Such workers are particularly vulnerable to labour exploitation. The guide is also accompanied by a leaflet that summarises the detailed information provided in this guide.
  • Handbook / Guide / Manual
    8
    October
    2025
    System EES (Entry/Exit System), który ruszy w 2025 roku, będzie rejestrował obywateli państw trzecich przekraczających zewnętrzne granice UE. Niniejsze wytyczne FRA mają wesprzeć kadrę zarządzającą odpowiedzialną za funkcjonowanie nowego systemu. Mają pomóc im zapewnić zgodność z unijną ochroną praw podstawowych. Przedstawiają kwestie operacyjne, takie jak jasna komunikacja, godne pobieranie danych biometrycznych oraz ochrona danych. Obejmują także potrzeby szkoleniowe personelu. Na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w 10 przejściach granicznych w 6 państwach członkowskich, wytyczne te mają zagwarantować poszanowanie praw podstawowych w ramach nowego systemu. Oddzielna publikacja z wytycznymi dla funkcjonariuszy straży granicznej towarzyszy temu dokumentowi.
  • Handbook / Guide / Manual
    8
    October
    2025
    System EES (Entry/Exit System), który ruszy w 2025 roku, będzie rejestrował obywateli państw trzecich przekraczających zewnętrzne granice UE. Niniejsze wytyczne FRA mają pomóc funkcjonariuszom straży granicznej stosować nowe przepisy zgodnie z unijną ochroną praw podstawowych. Oferują praktyczne wskazówki dotyczące informowania podróżnych, pobierania danych biometrycznych oraz wspierania osób o szczególnych potrzebach. Na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w 10 przejściach granicznych w 6 państwach członkowskich, wytyczne te mają zagwarantować poszanowanie praw podstawowych w ramach nowego systemu. Oddzielna publikacja z wytycznymi dla kadry zarządzającej towarzyszy temu dokumentowi.
  • Report / Paper / Summary
    2
    October
    2025
    This report examines the fundamental rights and living conditions of Roma and Travellers across 10 EU Member States and
    3 accession countries. The survey evaluates progress towards the EU Roma strategic framework’s 2030 objectives, covering areas such as discrimination, poverty, education, employment, health, and housing.
  • Report / Paper / Summary
    17
    September
    2025
    This report highlights the discrimination, harassment, violence, and non-consensual medical interventions faced by intersex people across 30 European countries, based on responses from nearly 2,000 participants in FRA's 2023 EU LGBTIQ Survey III. It reveals that many intersex individuals also identify as trans, non-binary, gender-diverse and have varied sexual orientations, which further compounds their experiences of discrimination. The report aims to support the development of laws and policies that promote the inclusion and dignity of intersex people.
  • In brief / Factsheet
    1
    September
    2025
    This factsheet focuses on the European arrest warrant and EU Member States obligations to respect fundamental rights. EU law and the European Convention on Human Rights sometimes overlap. The publication clarifies where there are similar principles in different legislation and provides examples of case law. In collaboration, the EU Agency for Fundamental Rights and the European Court of Human Rights produced this short publication. It is designed to aid lawyers and policymakers in understanding and applying the jurisprudence in this area. The August 2025 version now contains recent case-law developments.
  • Periodic updates / Series
    30
    July
    2025
    This publication looks at how EU countries investigate abuse and ill-treatment at their borders. While more incidents are now raised with judicial authorities, convictions remain rare. Covering incidents up to the end of 2024 - including serious cases and shipwrecks - it also highlights the role of Frontex and pending cases before the European Court of Human Rights. It builds on FRA’s 2024 Guidance on investigating alleged ill-treatment at borders which outlines ways to make investigations more effective.
  • Opinion / Position Paper
    23
    July
    2025
    This position paper examines how the EU can counter the instrumentalisation of migrants while also upholding fundamental rights. Instrumentalisation refers to countries outside the EU using migration to exert political pressure. This position paper defines the phenomenon, provides examples, and outlines legal obligations under EU law. It provides legal analysis and warns that some responses risk undermining fundamental rights at the EU’s external borders, including the right to asylum. To counter instrumentalisation and uphold fundamental rights, the position paper proposes practical measures for Member States to take, such as sanctions, border controls, and cooperation with private operators.
  • Periodic updates / Series
    20
    June
    2025
    The EU Agency for Fundamental Rights regularly collects data on the operations of NGO vessels involved in search and rescue in the Mediterranean. This includes any legal proceedings against them, as well as any difficulties in disembarking migrants in safe ports. This paper provides an overview of criminal investigations and other legal proceedings initiated by European Union (EU) Member States against civil society organisations deploying search and rescue vessels and aircraft in the Mediterranean and/or against individual crew members. The latest update covers the period from 2018 up until 1 June 2025.