eu-charter

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Preambuła

Narody Europy, tworząc między sobą coraz ściślejszy związek, są zdecydowane dzielić ze sobą pokojową przyszłość opartą na wspólnych wartościach. Świadoma swego duchowo-religijnego i moralnego dziedzictwa, Unia jest zbudowana na niepodzielnych, powszechnych wartościach godności osoby ludzkiej, wolności, równości i solidarności; opiera się na zasadach demokracji i państwa prawnego. Poprzez ustanowienie obywatelstwa Unii oraz stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości stawia jednostkę w centrum swych działań.
Unia przyczynia się do ochrony i rozwoju tych wspólnych wartości, szanując przy tym różnorodność kultur i tradycji narodów Europy, jak również tożsamość narodową Państw Członkowskich i organizację ich władz publicznych na poziomach: krajowym, regionalnym i lokalnym; dąży do wspierania zrównoważonego i stałego rozwoju oraz zapewnia swobodny przepływ osób, usług, towarów i kapitału oraz swobodę przedsiębiorczości.
W tym celu, w obliczu zmian w społeczeństwie, postępu społecznego oraz rozwoju naukowego i technologicznego, niezbędne jest wzmocnienie ochrony praw podstawowych poprzez wyszczególnienie tych praw w Karcie i przez to uczynienie ich bardziej widocznymi.
Niniejsza Karta potwierdza, przy poszanowaniu kompetencji i zadań Unii oraz zasady pomocniczości, prawa wynikające zwłaszcza z tradycji konstytucyjnych i zobowiązań międzynarodowych wspólnych Państwom Członkowskim, europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Kart Społecznych przyjętych przez Unię i Radę Europy oraz z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W tym kontekście, sądy Unii i Państw Członkowskich będą interpretowały Kartę z należytym uwzględnieniem wyjaśnień sporządzonych pod kierownictwem Prezydium Konwentu, który opracował Kartę, i za których uaktualnienie odpowiada Prezydium Konwentu Europejskiego.
Korzystanie z tych praw rodzi odpowiedzialność i nakłada obowiązki wobec innych osób, wspólnoty ludzkiej i przyszłych pokoleń.
Unia uznaje zatem prawa, wolności i zasady wymienione poniżej.

Wyjaśnienia

  • Text:
    Source:
    Preamble - Explanations relating to the Charter of Fundamental Rights:

Orzecznictwo

0 results found

krajowego prawa konstytucyjnego

0 results found

Prawo unijne

0 results found

Prawo międzynarodowe

0 results found

PRODUKTY

  • Handbook / Guide / Manual
    23
    October
    2018
    Italian and Romanian version now available
    03 April 2020
    Jako bardzo nowoczesny katalog praw człowieka, zawierający wiele praw, których
    nie ma w ustanowionych już kartach praw, Karta rzeczywiście wygląda imponująco
    na papierze. Ci, którym znane są główne zasady prawa UE, zwykle bez problemu są
    w stanie wyrecytować, że Karta jest zawsze wiążąca dla UE, a dla państw członkowskich
    wyłącznie w zakresie, w jakim „stosują one prawo Unii”. Ale co tak naprawdę
    oznacza ten często cytowany fragment z art. 51 Karty?
  • Handbook / Guide / Manual
    7
    April
    2022
    BG, EL, HU, RO, SV, and UK version now available
    17 April 2025
    Dzieci są pełnoprawnymi podmiotami praw. Są beneficjentami wszystkich praw człowieka i praw podstawowych i podmiotami, które ze względu na swoje cechy szczególne podlegają przepisom szczególnym. Celem niniejszego podręcznika jest pokazanie, w jaki sposób konkretne interesy i potrzeby dzieci są uwzględnione w europejskim prawie i orzecznictwie. Przedstawiono w nim również znaczenie rodziców i opiekunów lub innych przedstawicieli prawnych, a także w stosownych przypadkach odniesiono się do sytuacji, w których prawa i obowiązki nadane są głównie opiekunom dzieci. Celem tego podręcznika jest podniesienie świadomości i poszerzenie wiedzy na temat norm prawnych, które chronią i promują prawa dziecka w Europie. Jest on punktem odniesienia zarówno do prawa Unii Europejskiej, jak i do prawa Rady Europy związanego z tymi obszarami tematycznymi i zawiera objaśnienia poszczególnych regulacji w tym zakresie w prawie UE, w tym w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, oraz w europejskiej konwencji praw człowieka, Europejskiej karcie społecznej i innych instrumentach Rady Europy.
  • Report / Paper / Summary
    14
    December
    2020
    Slovenian version now available
    20 December 2024
    Artificial intelligence (AI) already plays a role in deciding what unemployment benefits someone gets, where a burglary is likely to take place, whether someone is at risk of cancer, or who sees that catchy advertisement for low mortgage rates. Its use keeps growing, presenting seemingly endless possibilities. But we need to make sure to fully uphold fundamental rights standards when using AI. This report presents concrete examples of how companies and public administrations in the EU are using, or trying to use, AI. It focuses on four core areas – social benefits, predictive policing, health services and targeted advertising.
  • Report / Paper / Summary
    28
    February
    2023
    Rosyjska napaść zbrojna na Ukrainę była początkiem scen niespotykanych w Europie od dziesięcioleci. Spowodowała śmierć, ogromne zniszczenia i niedające się opisać cierpienie. Wywołała również masowy przepływ ludzi, jakiego nie widziano od czasów drugiej wojny światowej. Aby ich chronić, UE uruchomiła unijną dyrektywę w sprawie tymczasowej ochrony. Tym samym wszystkie państwa członkowskie UE są zobowiązane do zapewnienia ochrony osobom przesiedlonym z Ukrainy.
  • Handbook / Guide / Manual
    19
    August
    2022
    Karta praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”) jest unijnym katalogiem praw człowieka. Jest ona zawsze wiążąca dla instytucji UE i państw członkowskich, gdy działają one w ramach prawa UE. Nie jest jednak łatwo ocenić, czy konkretny przypadek wchodzi w zakres prawa Unii. Dlatego też konieczne jest zapewnienie szkoleń i materiałów szkoleniowych dla prawników praktyków, aby mogli oni zrozumieć zakres stosowania Karty określony w jej art. 51. Niniejszy podręcznik instruktora ma na celu dostarczenie wskazówek dotyczących zarówno organizacji, jak i realizacji takich szkoleń na podstawie studiów przypadków. Szkolenia te będą w przyszłości rozszerzane.
  • Handbook / Guide / Manual
    25
    May
    2018
    New language versions - EL, BG
    11 December 2019
    Szybki rozwój technologii informacyjnych skutkuje rosnącą potrzebą skutecznej ochrony danych osobowych –
    prawa zagwarantowanego w aktach prawnych zarówno Unii Europejskiej (UE), jak i Rady Europy (RE). Postęp
    technologiczny przesuwa na przykład granice nadzoru, przechwytywania łączności i przechowywania
    danych, co stanowi poważne wyzwanie w kontekście zapewnienia możliwości egzekwowania tego ważnego
    prawa. Niniejszy podręcznik ma stanowić wprowadzenie do tej powstającej dziedziny prawa dla prawników
    praktyków, którzy nie specjalizują się w ochronie danych. Zawiera on ogólny przegląd obowiązujących ram
    prawnych UE i RE.
  • Report / Paper / Summary
    25
    October
    2022
    02 November 2022
    This report presents findings from FRA’s 2021 survey on Roma in Croatia, Czechia, Greece, Hungary, Italy, Portugal, Romania and Spain, as well as in North Macedonia and Serbia. The survey includes interviews with more than 8,400 Roma, collecting information on more than 20,000 individuals living in their households. By focusing on Roma, the survey provides unique data and information that are not available from European general population surveys, which do not disaggregate on grounds of ethnic origin. The findings present a bleak but familiar picture of exclusion, deprivation, discrimination and racism.
  • Fundamental Rights Report
    8
    June
    2022
    Rok 2021 przyniósł zarówno postępy, jak i regres pod względem ochrony praw podstawowych. Sprawozdanie FRA na temat praw podstawowych z 2022 r. zawiera przegląd najważniejszych zmian, jakie miały miejsce w tym obszarze – wskazano w nim zarówno osiągnięcia, jak i kwestie, które nadal wymagają stosownych działań. W niniejszej publikacji przedstawiono opinie FRA na temat najważniejszych zmian, jakie miały miejsce w uwzględnionych obszarach tematycznych, oraz podsumowanie
    dowodów, na których oparto te opinie.
  • Handbook / Guide / Manual
    24
    July
    2020
    Niniejsze wskazówki są skierowane do personelu zarządzającego granicami w państwach członkowskich UE pracującego na poziomie operacyjnym. Mają pomóc mu wdrażać w codziennej pracy środki zabezpieczające prawa podstawowe, przewidziane w kodeksie granicznym Schengen (rozporządzenie (UE) 2016/399) oraz w powiązanych aktach prawa UE.
  • Report / Paper / Summary
    7
    July
    2021
    Italian version now available
    12 September 2022
    This report examines why victims do not report bias-motivated incidents and the barriers that they face when reporting incidents through national crime reporting systems. By mapping existing practices that have a bearing on the victim’s experiences when reporting bias-motivated violence and harassment, it aims to provide evidence to support national efforts to encourage and facilitate reporting – and ultimately assist Member States in delivering on their duties with regard to combating hate crime.