You are here:

Qafas għall-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità tal-UE

Il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità (CRPD) hija l-ewwel strument internazzjonali vinkolanti tad-drittijiet tal-bniedem li jindirizza speċifikament id-diżabilità. L-għan tagħha huwa li “tippromwovi, tipproteġi u tiżgura t-tgawdija sħiħa u ugwali tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali kollha mill-persuni kollha b’diżabilità, u li tippromwovi r-rispett għad-dinjità inerenti tagħhom”.

Il-Konvenzjoni hija għodda b’saħħitha biex tgħin lill-persuni b’diżabilità, lill-komunitajiet lokali u lill-gvernijiet jesploraw modi biex jissodisfaw id-drittijiet tal-persuni b’diżabilità billi jiżviluppaw u jimplimentaw miżuri legali, politiċi u prattiki.

Sabiex jiġi żgurat li dawn l-isforzi jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-Konvenzjoni u huma implimentati b’mod effettiv u effiċjenti, l-Artikolu 33(2) tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità (CRPD) jirrikjedi li l-istati partijiet għall-konvenzjoni jistabbilixxu qafas biex jippromwovu, jipproteġu u jimmonitorjaw l-implimentazzjoni tas-CRPD.

Bħala parti mis-CRPD, l-UE fasslet tali qafas għal kwistjonijiet ta’ kompetenza tal-UE, fosthom:

  • Il-leġiżlazzjoni u l-politika tal-UE: in-nondiskriminazzjoni, id-drittijiet tal-passiġġieri, il-finanzjament tal-UE, eċċ.
  • L-amministrazzjoni pubblika tal-UE: l-għażla tal-persunal, l-aċċess għal dokumenti, eċċ.

Il-Qafas tal-UE jikkomplementa l-oqfsa nazzjonali ta’ monitoraġġ, li huma responsabbli għall-promozzjoni, il-protezzjoni u l-monitoraġġ tas-CRPD fl-Istati Membri tal-UE.

Il-Qafas beda jopera fl-2013, fuq il-bażi ta’ proposta mill-Kummissjoni li kienet approvata mill-Kunsill tal-UE fl-2012.

Min huma l-membri?

Il-Qafas tal-UE huwa magħmul minn:

Il-Kummissjoni Ewropea kienet membru tal-Qafas tal-UE sal-aħħar tal-2015, meta ħabbret l-intenzjoni tagħha li tirtira wara l-pubblikazzjoni tal- Osservazzjonijiet Konklużivi dwar l-UE mill-Kumitat tad-drittijiet ta’ persuni b’diżabilità (il-Kumitat CRPD). Wara din it-tħabbira, il-Kummissjoni Ewropea ma baqgħetx tipparteċipa fl-attivitajiet tal-Qafas tal-UE.

X’jagħmlu l-membri?

Skont il-kompetenzi u l-mandati rispettivi tagħhom, il-membri jikkontribwixxu kollettivament għall-

tal-implimentazzjoni tas-CRPD mill-UE.

Il-Qafas tal-UE jikkontribwixxi wkoll b’mod attiv għar-reviżjoni tal-implimentazzjoni tal-UE tas-CRPD mill-Kumitat tad-drittijiet ta’ persuni b’diżabilità (il-Kumitat CRPD). Il-Kumitat CRPD, l-hekk imsejjaħ “korp tat-trattat” għas-CRPD, huwa responsabbli biex jivvaluta jekk il-partijiet għall-konvenzjoni humiex qegħdin jissodisfaw l-obbligi tagħhom taħt is-CRPD.

L-ewwel rieżami tal-implimentazzjoni tal-UE tas-CRPD saret fl-2015; wara l-ewwel rieżami, il-Kumitat CRPD ħabbar li t-tieni u t-tielet rieżamijiet ser isiru flimkien mill-2020.

Din kif taħdem fil-prattika?

Il-membri jikkondividu informazzjoni u jqisu l-attivitajiet ta’ xulxin. Huma jiftiehmu dwar programm ta’ ħidma li jista’ jinkludi attivitajiet implimentati minn diversi membri flimkien jew mill-Qafas kollu kemm hu.

Il-President tal-Qafas tal-UE jinħatar għal sena u huwa soġġett għal sistema ta’ rotazzjoni. Il-President jippromwovi l-prinċipju ta’ kolleġġjalità li huwa inerenti għall-metodi ta’ ħidma tal-Qafas. Attwalment, l-Ombudsman huwa l-President tal-Qafas.

Is-Segretarjat tal-Qafas tal-UE, li jinħatar ukoll għal sentejn, jikkoordina l-organizzazzjoni u t-tħejjija tal-laqgħat. Bħalissa l-FRA hija s-Segretarjat tal-Qafas.

Il-Qafas tal-UE jiltaqa’ mill-inqas darbtejn fis-sena. Id-deċiżjonijiet jittieħdu b’kunsens.

Oqfsa nazzjonali ta’ monitoraġġ

Il-Qafas tal-UE jikkomplementa l-oqfsa nazzjonali ta’ monitoraġġ fl-Istati Membri tal-UE li huma responsabbli għall-promozzjoni, il-protezzjoni u l-monitoraġġ tas-CRPD u l-implimentazzjoni tagħha fil-livell nazzjonali. Huma jistgħu jieħdu diversi forom u jkunu magħmulin minn diversi organizzazzjonijiet, bħal:

  • korpi nazzjonali tal-ugwaljanza,
  • Ombudspersons,
  • Istituzzjonijiet Nazzjonali tad-Drittijiet tal-Bniedem,
  • kumitati ta’ monitoraġġ bil-parteċipazzjoni tar-rappreżentanti ta’ organizzazzjonijiet ikkonċernati bid-drittijiet ta’ persuni b’diżabilità.

 Il-Qafas tal-UE jaħdem biex isaħħaħ is-sinerġiji mal-oqfsa nazzjonali ta’ monitoraġġ. Pereżempju, dan jiltaqa’ kull sena mar-rappreżentanti tal-mekkaniżmi nazzjonali ta’ monitoraġġ fl-Istati Membri tal-UE biex jikkondividi l-informazzjoni u jikkoordina l-attivitajiet.

Netwerks ta’ monitoraġġ

Uħud mill-membri tal-oqfsa nazzjonali ta’ monitoraġġ jikkooperaw fil-livell Ewropew:

Downloads

Publication date: 30 April 2020

Structures set up for the implementation and monitoring of the CRPD